Page 234 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

КҮРБҮҺАХ нэһилиэгэ

Оһохторо уота-күөһэ баһаама, от күөҕэ, халлаан күөҕэ, кыһыл диэн уот бөҕө. Мантан
антах сарсыарда 5 чаастан 9 чааска диэри, киэһэ 5-11 диэри уот кэлэрэ. Маны Виноку-
ров Миша (Станция Миша, радио Миша) үлэлэтэрэ. Сарсыарда Левитан куолаһынан
турарбыт, Левитан куолаһынан утуйарбыт. Таайым Роман Никитич биэнсийэҕэ тахсан
баран, Крымҥа Феодосий куоракка олохсуйбута, онно өлбүтэ. «Кладбище знаменитых
людей» көмпүттэрэ.
1945 сыллаахха кулун тутарга таайым Попов Александр Алексеевич кэлбитэ, мэ-
тээл, уордьан бөҕө. Таайбын дьиҥнээх холкуос бэрэссэдээтэлэ оҥорбуттара. Сэриигэ
баран өлбүт дьоҥҥо булгунньах таһыгар маһынан шпиль туруорбуттара. Ыһыах си-
ригэр үс сэргэ туруорбуттара, онно ыһыах күн Мария Яковлевна торбостоох ынаҕын,
атыыр оҕуһу, симэхтээх аты баайбыттара. Ыһыах күн үтэһэлээх эти, мүһэни, чо-
рооннорго биэ кымыһын тардан кэбиспиттэрэ. Сайын от бөҕөнү оттообуттара, бур-
дук бөҕө үүммүтэ.
Күһүн балаҕан ыйыгар хомуур бүтэн эрдэҕинэ, биир нуучча киһитэ кэлбитэ. Мин
соҕотох этим. «Я уполномоченный», — диэбитэ. Хоммута, сарсыарда эрдэ халлаан саҥа
сырдаан эрдэҕинэ, таайбынаан тахсан барбыттара. Улахан кирилиэстээх этибит, ол
сууллан түспүтэ. Онтон күнүс ол нуучча соҕотоҕун кэлбитэ. Кинини аһатаары аттыгар
чугаһаабытым, онно доҕоор илиим-атаҕым халыр босхо барбыта, сүрэҕим айахпынан
ойон тахса сыспыта. Нуучча бу оҕо тугу эрэ биллэ диэбиттии таһырдьаны былдьаспыта.
Киэһэлик таайбын аҕалбыттара. Булумту диэн алааска бэйэтигэр тиийиммит диэбит-
тэрэ. Ийэм, саҥаһым баас-үүт көрдөөбүттэрэ да, тугу да булбатахтара. Онон эппиттэрэ
кырдьык курдук буолбута.
Убайбын Семену холкуос бэрэссэдээтэлэ оҥорбутгара. Ийэм асчыт этэ, ол иһин
интэринээккэ поварынан үлэлэппиттэрэ. Интэринээт икки дьиэлээх этэ, онон биир
дьиэҕэ биһиги олорбуппут. Саас эрдэ бэйэбит дьиэбитигэр көспүнпүт. Саас ыһыы
бүтэн эрэрэ. Биир күн эмиэ нуучча киһитэ кэлбитэ, хоммута, эмиэ сарсыарда эрдэ
убайбыныын барбыта.
Күнүс соҕотоҕун кэлбитэ, эмиэ чэйдэтээри аттыгар кэлэн турбутум, эмиэ илиим-
атаҕым халыр-босхо барбыта, сүрэҕим айахпынан тахсан барыах курдук буолбута.
Киһим эмиэ таһырдьаны былдьаспыта. Күнүс убайбын аҕалбыттара, Арыылаах алааска
бэйэтигэр тиийиммит диэн. Убайбын этэҥҥэ көмпүттэрэ.
Сайын убайым Холмогоров Сергей Макарович үөрэҕин бүтэрэн геолог буолан кэл-
битэ. Ийэм биһикки икки үрэх баһыгар убайбын батыспыппыт. Миигин кытта 1941-
1945 сыллаахха үлэлээбит оҕолору Арҕаа Баҕаччахтар икки ардыларыгар баар тыа билэн
турдаҕа.
26.06.2019 с.

Васильева Мария Гаврильевна
Мин 1941 сыллаахха Чурапчы оройуонугар Бахсы нэһилиэ-
гэр төрөөбүтүм. Оччотооҕуга балыыһа суох, ол иһин атын сиргэ
илдьэн төрөтөллөр эбит. Оҕо сааһым Тэптиргэн диэн алааска
ааспыта, оччолорго элбэх ыал бары дьукаахтаһан олороллор
этэ. Саха оһоҕун кыһыҥҥы тымныыга оттон кыстааһын биир
түбүк буолара, түүн утуйалларыгар төҥүргэһи хороччу туруо-
ру уураллара. Мин өйдүүрбүнэн, биһигини кытта Бурнашев
Василий (Баайка) кэргэнинээн Маайалыын, Ермолаев Дьө-
гүөр кэргэнэ Устиньялыын, Христофор Ермолаев аҕата, ийэтэ,
кыыстара Маруся кыстыыллара. Ермолаев Петр Егорович кэр-
гэнэ Ермолаева Вералыын уоллара Петр баара, кыра, олорор
оҕо этэ. Үлэлии бардахтарына, мин ийэбинээн Матырыастыын

230