Page 42 - Дүпсүн сирэ

роллор. Онтон Майда үрэхтэн сир ылбыт 3 өлбүт хотохооннор дьонноро уонна
Өспөхтөн 4 тон-ус Майдаҕа тахсан олохсуйаллар.
Кинилэр туматтары, онно олохтоох тонустары кытта сылгы, таба баайданан,
көмүһү сууйан Лаамы сиригэр тахсан, түүлээххэ эргитэн ааттарын билбэт тына
байаллар. Баай Хотохооттор дуо дэтэллэр. Кэлин нуучча казактара метрикэҕэ
суруйан Хотохооноптор диэн аҕа ууһун олохтууллар.
Кинилэр Сэбиэскэй былаас буолуор диэри Маньчжур кэриэйдэрин кытта
Моой Ытаабыт көмүһүн хостууллар. Кэлин Ааллаах Үүн көмүһүн арыйыы-
га сирдьит буолбут үтүөлээхтэр. Бүтэһик дьонноро 1924 сыллаахха Бертиҥҥэ
холбоһон, Тарабукин бөлөҕөр сылдьыбыттара. Онон Дүпсүн хотохоонноро
дойду атаҕар туруутугар бэйэлэрин кылааттарын киллэрбит үтүөлээхтэр. Тиит
Буурай уола 15 сааһыгар ситэр. Кинини аҕатын аатын кистээн Көччөх Төрөнөй
диэн ааттыыллар уонна Күрүөйэх Көччөх диэн аат быһаллар. Уол онтон сэ-
диптээн ийэтиттэн ыйытар да ийэтэ хантан кэлбитин эппэт. Онтон кыыһыран
биирдэ оргуйа турар чугууннаах үүккэ ийэтин илиитин уган туран ыйытар,
онно эрэ ийэтэ хантан, хайдах кэлбиттэрин кэпсиир. Онуоха уол дойдубутугар
барабыт да сабаас диир.
Ийэтэ орочооннорго илдьит ыытар. Онно кинилэр эмиэ суһаллык хомунан
дойдуларыгар куоталлар. Тиит Буурай баайыттан туту илдьэ барбыттара сэһэн
буолбат. Арай илдьэ кэлбит атыырдарын үөрдэриттэн Амурскай боруода сыл-
гылар үөскээбиттэрэ биллэр. Ону сахалар тонот бырдаҕын курдук синньигэс
атахтаах, бииллээх сырдык тураҕас сылгылар дииллэрэ. Сорохторо саха сылгы-
ларын өрөҕөлөрүн анныгар хаатларар улахан эбиттэр, арҕаа Хан алас дьаамнаах
нууччалар аттарын кытта хатыһан сүүрэр аатырбыт сылгылар бааллара диэн
сэһэн буолара.
Тиит Буурай уола Көччөх Төрөнөй аҕатын дойдутугар Бээдигэ олорон үйэтин
моноон, байан-тайан олорон ааспыта үһү. Аҕатыгар майгынныыр бөдөн киһи
эбитэ үһү. Дүпсүҥҥэ кэлин Булгаһы Даххантан ситимнээх Күүстээх Уйбаан,
Күүстээх Куонаан курдук дьоннор үөскээн ааспыттара биллэр.
Василий Копырин
Курбуһах

Иккис олук
Былыргы номохтор, үһүйээннэр

1. Араҥас кырдала — Дүпсүттэр айаннарын аартыга

Бугуйас аҕатын ууһугар Эрбэһин, Хоҥор Биэ диэн ат сүүрдэр, киэҥ уулаах
алаастар бэйэ-бэйэлэриттэн олус үрдүк кырдалынан быысаһаллар. Ону бы­
лыргы дьон Араҥас кырдала диэн ааттаабыт эбиттэр.
Араҥас кырдалын устун ааһар айан суола Саха сиригэр нуучча кэлиэн бы-
дан инниттэн баара. Ол суолунан Дүпсүн уонна Чэриктэй дьоно араас наадаҕа
Өлүөнэ өрүскэ, Улуу Туймаадаҕа киирэллэрэ-тахсаллара.
Биир сайын дүпсүттэри, чэриктэйдэри кытары кэпсэтэ, күрэхтэһэ тахса
38