Page 29 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

хотугулуу-арҕаа өртүгэр улахан кыстык балаҕанын, күрүөтүн-
хаһаатын туттарап ньиргййбит. Ону бүтэттэрэп баран Аамый
диэп эмээхсинин уонна сорох уолаттарып кытары олохсуйап
кэбиспит.
Ол саҕана Бороҕоҥҥо Кыыс Хаҥа диэн сиргэ Майаҕатта
Бөҕө диэн киһи күөгэйэр күнүгэр улахапнык аатыраи-
суолуран олорор кэмэ этэ. Кини Тойои Мүрүгэ кустуура-
хаастыыра. Хотун Төҥүлүгэ балыктыыра. Онно биирдэ Тыгын
дархан улахан уола Хаҥыл Хара аттаах Хардаҕастай Бэргэн,
уон тарбахтааҕы урут утары ууннара илик киһи, көрө-билэ,
сатамматаҕына охсуһа, соҕотоҕун тахсыбыт. Кыыс Хаҥаҕа
киирбитэ, өлүү болдьохтоох, биир муҥур тиит саҕа киһи,
хоппо курду к тымтайын сүгэп баран, дьиэтин диэки баран
иһэр эбит. Ону көрөөт, Хардаҕастай Бэргэн, охсуһан
эрэйдэниэхтээҕэр, Хаҥыл Хара диэн атын инники күөнүиэи
түҥнэри көтүтэн ааһыаҕын баҕарбыт. Онон күүскэ сүүрдэн
тиийэн атып күөнүнэн түспүтүгэр, Майаҕатта Бөҕө уҥа
илиитии таһынан садьыйан кэбиспит. Онуоха аттаах киһи
күөх хонууга икки аиы таралыс гына түспүттэр.
Хаҥыл Хара аттаах Хардаҕастай Бэргэи ити курдук
хотторон баран Туймаадаҕа сүүрдэн киирбит, онно аҕатын
уонна бырааттарын кытары сүбэлэспит. Онтон сэрэппэккэ
өлөрөрдүү тэринэн Кыыс Хаҥаҕа тахсыбыттар, онтукалара
табыллымына, охсуһуу буола сыспыт. Опу Тыгыи кырдьаҕас
араас үтүө-мааиы тылынан кордөһөн-ааттаһан тохтоппут,
эйэлэһии буолбут, дьэ үчүгэйдик аһаабыттар-сиэбиттэр,
кэпсэппиттэр-ипсэппиттэр. Сарсыныгар оонньуох-корүлүөх
буолбуттар, Майаҕатта дьиэтин диэки суодайа турбут. Ол
түүн кэлбит ыалдьыттар соҕуруу диэки улахан хоиууга
туруорбут моҥол ураһаларын хоту аҥарын быраҕап барбыт-
тар.
Бу кэнниттэн аҕыйах сыл буолан баран Хардаҕастай
Бэргэн Бүлүү өрүһүн төрдүгэр олохтоох олус элбэх киһилээх-
сүөһүлээх улахан баай эбэҥки киһитип үчүгэй кыыһын кэргэи
ылбыт. Ол киһи кыыһа Улуу Туймаадаҕа сүктэн кэлиитигэр,
кэиэҕэски ыччаттарга саас-үйэ тухары кэпсээн буола сылдьар
гына, тустууга, сырсыыга, далла мэндэйиигэ күрэхтэһии
оҥорорго Тыгын дархаиы ыҥырбыт. Онуоха Тыгын дархан
эбэҥки бэртэригэр тэҥнэһиэх курдук дьоио суох эбит. Онон
Майаҕатта Бөҕөнү ыҥыттара икки кыра уолаттарын ыыппыт.
Ол уолаттарыттан Таас Уллуҥах диэп уола аҕатын илдьитин
уустаан-ураннаан толору этэн биэрбит. Онуоха Майаҕатта
Бөҕө өр баҕайы толкуйдуу олорбут уонна от ыйын you
күнүгэр буолар уруу үс хонук иннигэр киириэх буолбут.
4* 27