Page 33 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

Тыгын дархан copox уолаттарын уонна аймахтарып
салайыыларынап ыһыах уйгулаах аһылыга — оопньуута-көрө,
ырыата-тойуга саҕаламмыт. Оттон Тыгын дархан, кыратык
аһаап уруйдаан-айхаллаан баран, айыы ойуунун уонна сорох
ьпгырыылаах ыалдьыттарын кытары Ypyir күөлгэ барбыт.
Үрүҥ куөлгэ тиийбитэ, дьэ киһи-суөһу элбэҕэ, ас-уөл
элбэҕэ, кэпсээн-ипсээн элбэҕэ, оонньуу-көр элбэҕэ, ырыа-
тойук элбэҕэ онно буола турар эбит. Онно Дыгын сорох
уолаттара уонна аймахтара салайааччыларынан буолбуттар.
Оннук буолуохтааҕын барытын Тыгын дархан бастаан бэйэтэ
былааннаабыт. Онон ыһыахтара биир кун икки сиринэн
барбыт. Тыгын дархан, айыы ойууна уонна ьпгырыллыбыт
ыалдьыттар сорохторо итиннэ кэлэллэрин бары куутэ сыл-
дьар эбиттэр. Дьэ онон Тыгын дархан кэлээт, мустубут дьону
барыларын эҕэрдэлээбит, уруйдаабыт-айхаллаабыт, ол кэн-
ниттэн айыы ойууна алгыһын саҕалаабытыпан барбыт:
Уолбут алаас эбэ,
Хаптаҥа эбэ,
Куллаты эбэ, х
Ypyir Куөл эбэ
Иччилэрэ,
Аһааҥ, сиэнТ'
— диэбит. Онтон сэттэ учүгэй дьуһуннээх, симэхтээх-
туһахтаах эдэр дьахталлар сэттэ улахап ыаҕаска уруҥ
сөлөгөйү киллэрэн Ypyir Куөл уутугар куппуттар, уөруу-көтуү
үксээбит айыы ойууна эмиэ алҕаабыт.
Үтүө-мааны
Үут көлуйэлэр иччилэрэ,
Сир-дайды, иччилэрэ,
Аһааҥ-сиэҥ!"
— диэн. Онуоха от-мас, сибэкки симэхтээх, ирбинньик-
дьирбинньик сырсыбыт, сэттэ кыра кыргыттар сэттэ ыаҕайалаах
урүҥ сөлөгойу Ypyir Күөл уутугар куппуттар. Опу керөн,
илбиргэстээх иэдэстээх ийэлэрэ ис сурэхтэриттэн уөрбуттэр,
инники да өртүгэр сир-ийэ иччилэрэ илгэлээх быйаҥнарынан
бар дьону аһата-сиэтэ туралларыгар бигэтик эрэммиттэр.
Быһатын эттэххэ, манпа баар дьон бука бары улаханнык
уөрбүттэр-көппуттэр.
Дьэ ити курдук, Тыгын дархан киэҥ айылҕаны ытыктыыр,
айыылары уонна сир-ийэ иччилэрин аһатар-сиэтэр, бар дьону
үордэр-көтүтэр, эдэр ыччаты үчугэйгэ иитэр улахан ыһыаҕа,
икки сиринэн баран, биир күн устатыгар бэрт үчүгэйдик
түмүктэммит.
Сайсары булгунньаҕа улахан ыһыах кэнниттэн, аҕыйах
31