Page 30 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

Ону истэн Тыгын дархан олус үөрбүт. Уруу буолуоҕуп үс
хонук иннигэр бары уолаттарын уонна аймахтарын кытары
Сайсары булгунньаҕын үрдүгэр тахсан туран күүппүттэр.
Майаҕатта бөҕө кэлэи иһэрин биэрэстэлээх сиртэн билбиттэр.
Киниии көрөөрү аллара, булгунньах тэллэҕэр киһи бөҕө
мунньустан турбут. Майаҕатта Бөҕө 'чугаһаан эрдэҕинэ,
Тыгын дархан уолаттарын кытары аллара түспүт уонна
улаханнык үөрэн-көтөн көрсүбүт. Онно * көрдөхтөрүнэ,
Майаҕатта уһулуччу улахан уҥуохтаах, барыта сарыы
таҥастаах уонна сүрдээх бөдөҥ кураахтаах саалаах,
үҥүүлээх, батыйалаах киһи эбит. Ону Дыгыннаах дьиэлэ-
ригэр илдьэ барбыттар.
Таас Уллуҥах, урут сүүрэн тиийэн дьиэтин аанын аһан
баран, күүтэн турбут. Дьиэҕэ киирэн үчүгэйдик аһаабыттар-
сиэбиттэр, кэскиллээх тылы кэпсэппиттэр. Онно Майаҕатта
Бөҕө үс хоммут, иһигэр Тьпгааны Куону сөбүлүү көрбүт.
Дьэ болдьохтоох күннэрэ, от ыйын уон саҥата кэлбит.
Бүлүү баайын кытары сүүһүнэн ааҕыллар түҥүрэттэр,
ходоҕойдор, арыалдьыттар, күрэхтэһиилээх оонньууларга
кыттар хас да эбэҥки бэртэрэ уонна сүүстэрэ кэлбиттэр.
Сайсары булгунньаҕын илин диэки тэллэҕии хонуутугар
Тыгын дархан улуу ыһыаҕа — кипи улахан уола кэргэн
сүгүннэрэн аҕалбыт уруута, саҕаламмыт. Ахсаана биллибэт ас
аһаммыт, кээмэйэ биллибэт кэпсэтии тахсыбыт. Иккис
күнүгэр ыһыах күрэхтэһиилээх оонньуулара буолбуттар, онно
хара таҥастаах Майаҕатта Бөҕө тустууга, сырсыыга, далла
мэндэйиигэ соҕотоҕун эбэҥкилэр үс киһилэрин кыайбыт.
Онтон ыла Майаҕатта-Бэрт Хара диэн ааттаабыттар. Ыһыах
үһүс күнүгэр бүппүт. Бүлүү Баайа күрэхтэһиигэ кыайтарбы-
тыи иһин Тыгын-дархаҥҥа 100 сылгыны хаалларан барбыт.
Ол күн Тыгын дархан Майаҕатта Бөҕөнү дьиэтигэр ыҥырбыт.
Онно баран сүүйүүтүн түөрт гыммыттан биирдэрин киниэхэ
биэриэх буолбут. Оиу Майаҕатта Бөҕө сөбүлээбэтэх, кыыһын
Тыҥааны Куону кэргэн ылыан баҕарбыт.
Тыҥааны Куо, ити кэпсэтиини истэ сылдьан, тиийэн
кэлбит уонна эппит: "Сыһыыттан сылгылаан, хонууттан тутан
илдьэ бардйххына эрэ барыаҕым". Онтон аһаҕас аанынан
таһырдьа диэки, туллук оҕотун курдук туртарыс гынап
хаалбыт. Майаҕатта Бөҕө, дьиэлииргэ бэлэм олорор буолан,
эмискэ таһырдьа ыстаммыт. Өр эккирэппит, уһуннук сырсы-
быт уонна билинтги Покровскай чугаһыгар баар биир кыра
алаас халдьаайытыгар ситэн тутан ылбыт. Опуоха Тыҥааны
Куо: "Пахай!" — диэбит. Онтои ыла ол алаас күн бүгүнүгэр
диэри Пахай ааттанан турар. Дьэ онно Майаҕатта Бөҕө,
28