Page 208 - Национальная школа

Уруогу хал буолбут систематтан атыннык, кенуп, сонун, актыыбынай формала-
рынан ыытыахха, улэни тэрийиэххэ сеп. Одо билиитигэр, интэриэЬигэр, кэтээн
керуутугэр олодуран кэпсэтиЬии, бэсиэдэлэЬии, оонньуу, уЬуйуу дЬыытынан
тэрийэр ордук. Итинник ньымаларга олодуран уруогу ыыттахха, улэни тэрийдэххэ
уорэнээччигэ ордук тиийимтиэ буолар, барбыт темаларын кэбэдэстик ейдуехтэрэ.
Ити барыта одо билиитин-керуутун, эйгэтин сайыннарар, кэнэтэр, куннээди
олодор комолеЬер сыаллаах буолуохтаах. Аны кылаастан кылааска ыытыллар
улэлэр утумнаах, тиЬиктээх буолаллара эрэйиллэр, оччодо эрэ одону норуот
айымньытын толорор, хомуйар, суруйар, уорэтэр, чинчийэр идэдэ чугаЬатыахпы-
тын, сыЬыарыахпытын сеп.
Маны таЬынан терут культура атын предметгэри, холобур, саха литературатын,
уруЬуй, ырыа, улэ, физкультура уруоктарын кытта элбэхтик алтыЬан киирэ турар,
маны табатык аттаран туЬаныахха.
Манна олодуран учуутал олохтоох матырыйаалы киэнник киллэрэн, эбэн-
кедурэтэн, бэйэтигэр септеех суолу-ииЬи тобулара эрэйиллэр.
Бу сунньунэн учуутал бэйэтин керуутунэн эбэн-сабан, толорон, маннык араас
керуннээх практическай дьарыктары ыытыан сеп дии саныыбын:
— УЬуйуу уруога — норуот айымньытын, ырыатын-тойугун, оЬуокайын,
чабырдадын толорорго уерэтии, эрчийии. Хомуска дьарык. Уерэнээччи дьодурун
салгыы сайыннарар сыаллаах уруок;
— «Кэпсээ уруок» — томсук уруога — терут культурада сыЬыаннаах сонуннары
кэпсэтиЬии;
— «Билиэн-керуен бадалаахтар уруоктара» — терут культурада анал паапка
оностуу уонна улэлэтии. Матырыйаалы хомуйуу, системалааЬын;
— «Танха уруога» — танханы кытта сибээстээх, судургу танханы толоруу;
— «Дьоро кун уруога» — терут культурада сыЬыаннаах араас сорудахтаах айар
улэни толоруу;
— «Хамсалдан уруога» — сахалыы оонньуу уруога;
— Оонньуу уруок — ейу эрчийэр, сайыннарар оонньуулар: «Дьиктилээх хонуу»,
«Туох? ХаЬан? Ханна?» уо. д. а.
— «Асхана уруога», «Эн сандальпг aha» — саха аЬын-уелун быыстапкатын
тэрийии, сандалы сиэрин-туомун тутуЬарга уерэтии;
— Экскурсия уруок — кэтэхтэн айан о. д. а.; ,
— Конференция уруок;
— Диспут, дискуссия, семинар уруок — улахан кылаастарга;
— Конкурс, исценировка уруок;
— Олонхо уруога;
— Силбэспит уруокт — интегрированнай уруокт;
— Концерт-уруок;
— Айылдада тахсыы — судургу сиэри-туому толоруу;
— Зачет уруок.
Маны таЬынан, учуутал кылаастан кылааска утумнаах улэни маннык тэрий-
иэн сеп:
— сахалыы кылгас тылдьыты салгыы оноруу;
— олук, ох тыл тэтэрээтин тэрийии;
— олохтоох матырыйаалы, ахтыылары хомуйар улэни ыытыы;
— реферат суруйуута (уерэнээччи талыытынан);
— айар дьодур, терут культура паапкатын уерэнээччи оноруута.

204