Page 42 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара

хаан ыйа. Олоихо геройдара - олоихо бухатыырдара, кэрэ куолара, орто дойду кун айыы дьоно.
Олоихону толорууга холонуу. Остуол оонньууларыгар курэх. Уол 050 - ат кулун конкурус ыытыы.
Кулун тутар - ДьеЬегей ыйа. Олоихо ата - кинигэ. ойуу керуу. Олук хоЬоону уерэтии. УруЬуй -
Олоихо ата. Конкурустарга о^олору кытыннарыы. Муус устар - АйыыЬыт ыйа Ийэ айыл^абыт
уЬуктуута. Киикиниир киэи халлаан космос. Айыл^а кэрэ кесту\тун олоихо^о хоЬуйуу тыла.
НьургуЬун сибэкки. Б1ам ыйа- Иэйиэхсит ыйа. Улэ ерегейе. Саха саллааттарын бухатыырга холуйуу.
Парадка кыттыы. Б1Ьыах. Саха сиэрин туомун тутуЬуу. Сахалыы ырыа тойук оЬуохай дьиэрэйэр.
ТуЬулгэ^э олорон аЬааЬын. Обугэ оонньууларыгар курэх ыытабыт.
Олоихону уерэтиигэ 2004 сыллаахтан са^алаабыппыт. Жиркова Варвара Алексеевна улэтин
урдук таЬымнаахтык са^алаабыта. О^олорго тойугу, олоихону уерэтэрэ, сахалыы кабинет
тэриммиппит. Олоихо материалларын, кинигэлэри хомуйбуппут, куукулалары тигэн оиортообуппут.
«Кун Ньургун», «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоихолору о^олорго спектакль туруоран
республиканскай «Олоихо дойдутун о^отобун» куонкуруска ситиЬиилээхтик кыттыбыппыт.
Варвара Алексеевна барбытын кэннэ олоихону уерэтии кылгас кэмиэ тохтуу сылдьыбыта. 2009
сылтан о^олорбут олоихону интэриэЬиргииллэрин иЬин мин уерэтэн холонон кербутум. Олоихону
уерэтэр сурдээх ыарахан, онно миэхэ бу сахалыы кабинетым, эйгэм теЬуу куус буолбута. Л.Д.
Троевалыын «Олоихолоон о^онньор оонньуулара» диэн пособие оиорбуппут олус туЬалаабыта.
Олоихону уерэтиэм иннинэ олук хоЬооннору уерэппитим онно бэйэм оскуола^а уерэнэр уолбунаан
«Олоихо ойуулара» диэн электроннай пособие оиорбутум, айыл^а кестуулэрин, олоихо ойууларын
киллэрбиппит. Араас тыл оонньууларын уерэтэбин уонна артикуляция^а улэлэЬэбин. Олоихону
оло^урбут ньыманан толорууну биирдиилээн да о^олорго, беле^унэн да толорууга уерэтэбин.
Беле^унэн толорууга о^олорум бэйэлэрин эрэ тылларын буолбакка атын да 050Л0Р аа^ар
олоихолорун барытын билэр буолаллар тэииэ аахса олороллор. Онон сыл бутуутэ бу о^олор
уерэппит олоихобутун барытын билэр буолаллар. О^олорум сыл аайы ыытыллар араас
конкурустарга ситиЬиилээхтик кытталлар. Ол курдук улуустаа5ы, республиканскай «Олоихо
дойдутун одотобун», «Хотугу сулус» улахан конкурустар номинаннара, лауреаттара буолабыт.
Былырыын о^олорбутун Саха НВК радиотыгар устан барбыттара. Онно Готовцев Дамир
«Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоихоттон быЬа тардыыны уонна Иванова Айынаара «ЭЬэ хара
аттаах Элэс Боотур» олоихоттон быЬа тардыыны сахалыы, нууччалыы, английскайдыы,
японскайдыы 4 омук тылынан аахпыта. Быйыл улууска ыытыллыбыт «Кыракый олоихоЬут»
конкуруска Ча^ылхай аат бастакы урдэлин ыллыбыт. Республиканскай «Олоихо дойдутун о^отобун
куонкуруска» Таня Готовцева «Олоихо олугун билии» диэн анал аакка тигистэ. Норуоттар икки
ардыларынаа^ы ‘‘Бриллиантовые нотки’’ куонкуруска лауреат 1 степени буолан, Москва^а
«Солнышко в ладошках» куонкуруска ыиырылынныбыт. Олоихону 050 бэйэтэ тутан - хабан,
ойуулаан мэЬийэн оиордо^уна тургэнник ылынар, ейдуур. Онон кыра 05050 септеех эйгэни тэрийэн,
тереебут тылыгар тапталы иитэн, норуотун утуе угэстэрин, еркен ейун келуенэттэн келуенэ5Э
тиэрдэр ДЬОН буолалларыгар теЬуу буолуох тустаахпыт. Ол эбэтэр чемчуук саастаах 050 киЬи
этэринэн санаа хоту толоро, утуктэ сылдьар кэмин муччу туппакка ебугэлэрбит утуе угэстэрин уЬуйа
сылдьыа5ын!

Оонньуу кеметунэн кыра саастаах о^олорго олоихону билиЬиннэрии
Аввакумова Варвара Дмитриевна,
Таатта улууЬун, Ытык-Кувллээ^и «Сулусчаан» о^ону
сайыниарар киии иитээччитэ, В.П. Жирков аатынаи аиал аат хаИаайына
Билииии телевизор, компьютер уйэтигэр 050 кыра сааЬыттан олус нууччатымсыйда,
тереебут тылын умна быйыытыйда. Сорох тыл суолтатын ейдеебет да буолла. Онон о^ону кыра
сааЬыттан тереебут терут тылыгар уЬуйуу хас биирдии тереппут уонна иитээччи иннигэр турар
сурун сорукпут буолар. Бу маны ситиЬэр инниттэн 050 садтарыгар олоихону киллэриигэ, туЬаныыга
Т0500СТ00Х КЭМ буолла.
Улэ сыала - оскуола иннинээ^и саастаах о^олорго оонньуу неиуе олоихо тылын-еЬун
билиЬиннэрии, 050 тылын саппааЬын байытыы.
О5О тугу барытын оонньуу кеметунэн олус тургэнник ылынар. Ол иЬин олоихо тылын-еЬун
туттан, 050 тылын саппааЬын байытарга туЬалаах буолуо диэн оонньуулар оиоЬулуннулар. Манна
050 куннээ5и олоххо туттуон септеех тыллара талылыннылар. Бу оонньуулар дьайымалга этап
быЬыытынан. эбэтэр сынньалаи кэмиэ. 050 бырааЬынньыктарыгар ыытыллыахтарын сеп.
Оонньуулар хамсаныылаах. дидактическай. театрализованнай диэииэ ара^ыстылар.
Элбэхтэ оонньоттоххо 050 тыллары ылынар. Хас биирдии оонньуу иннинэ олоихоттон олук
хоЬоон аа^ыллар. Бу олуту сырыы аайы хатылаттахха 050 ейугэр хатыыр. кэнники бэйэтэ санара
олорорр буолар.
• Хамсаныылаах оонньуулар: «Бусхатыыр атын тутуу», «Ат сууруутэ», «Кылыйа оонньуубут»,
«Хотой уонна чыычаахтар», «Дьиэрэикэй»

40