Page 105 - Олоҥхо биһигэр

бэйэтин сураҕа-садьыга урутаабыт буолар эбит. Онон кини кэлиитэ
билигин гастроль артистарынааҕар ордук үөрүүнү-көтүүнү үөдүтэн,
быһатын эттэххэ, ытыс үрдүгэр түһэн испит.
Бу курдук айаннаан тайҕаҕа улам чугаһаан истэҕин аайы ол дойду
сураҕа-садьыга ордук суостанан-суодалланан, букатын илэчиискэлэр
дугуйдаммыт дойдулара буолан барар. Ол да буоллар Наара Суох
истибиттээҕэр биирдэ көрбүт ордук диэн сананан тиийэн билэ-көрө
охсорго дьэ ордук тиэтэйэр. Ол тиэтэйэн от-мас сарт элиэ кутуругун
курдук саһаран костер буолуута Бодойбону дьэ булар. Ол тиийэн нууч-
чалыы билбэт буолан, сахалары эҥээрдээһэн сылдьар. Манна эмиэ
олоҥхоһутунан биллэн-көстөн аатырар. Онон син ханна да буоларын
курдук, олоҥхото аһатар, күнүнэн быһаччы кэпсэтэр үлэтэ аһатар,
таҥыннарар буолан айаҕынан ааспакка, саннынан дьүдьэйбэккэ
кыһыны кыстыыр. Тайҕа Бодойботугар сүөһү үүрүүтүгэр сылдьы-
быт дьон кэпсээннэринэн, Наара Суох онно ааттаахтар атастара,
бэртэр билсиилээхтэрэ буолан сылдьар сураҕа дойдутугар кэлэр. Ол
сураҕы истэннэр дьоно дьэ айманаллар, дьиксинэллэр. Ол аан дойду
адьырҕалара мустубут, улуу ороспуонньуктар дугуйдаммыт сирдэ-
ригэр тиийэн эмиэ ороспуонньук буолан, абааһытын-таҥаратын
букатын умнар, илэ дэриэтинньик киһи буолар буоллаҕа диэннэр,
бүтүн нэһилиэги атаҕар туруораннар, дьыала-куолу суруттаран, хар-
чы тардыһан, Наара Суох оҕо эрдэҕиттэн атаһа-доҕоро, Заровняев
Игнатий (Ыкынаан) диэн киһиэхэ атах соболоҥо төлөөн, тутан
аҕаларга диэн ааттаан, Бодойбоҕо атаарбыттар. Нэһилиэгин дьонун
сорудаҕынан Ыкынаан сылаалаах уһун суолу сатыы айаннаан сай
ортотун саҕана Бодойбону булар. Онно тиийэн доҕорун Наара Суоҕу
көрсөн, аҕыйах хонукка сынньанан бараннар, дойдуларыгар бараллар.
Дьонноро уолларын ахтан аххан олороллор эбит. Аҕата икки хараҕа
суох буолбут, ийэтэ төҥкөччү кырдьыбыт, Суоппуйа кинилэргэ
кийиит буолан олорор эбит. Дьоно:
— Хаһааҥҥа дылы бу, аан дойдуну кэрийэ сылдьаҕын, оҕо-уруу
төрөтөн, дьиэ-уот туттан киһилии нус-бааччы олороҕун? — диэн
ыйыталлар. Онуоха Наара Суох:
— Ити кэргэннэн диэхтиигит да, мин кэргэннэнэрим улахан
уустуктардаах буолуох курдук. «Тоҕо» диир буоллаххытына хайа сэнэх
ыал туга да суох сүүрэ сылдьар хаамаайы киһиэхэ туох да сулуута-
таймата суох таптыыр оҕолорун кэргэн биэриэхтэрэй? Арай бэйэм
курдук сүүрэ сылдьар, эбэтэр ыал хамначчыта кыыс дуу, дьахтар дуу
түбэһэрэ буоллар хайдах буолуо эбитэ буолла. Ыал хамначчытын
ыллахпына бэйэм эмиэ хамначчыт буоларга тиийэбин. Оннук эрэ
буоларбын букатын сөбүлээбэт суолум. Оттон бэйэм курдук сүүрэ
сылдьары кэргэннэнэр буоллахпына хайа сирбитигэр-уоппутугар
олохсуйабыт, туохпутунан аһаан-таҥнан, оҕо иитэн ыал буолабыт.
Ханна эмэ тиийэн кэргэннэн диэхтиигит да, ити миэхэ улаханнык
ыараабыт суол. Чэ, быһатын эттэххэ, олох туту ыйан-кэрдэн иһэрэ
биллибэт, — диир.

101