Page 81 - Олоҥхо биһигэр

соруйан оҥостунан, баҕатыйан, сарсыарда эрдэттэн киэһэ боруҥуй
буолуор дылы кэртим. Сыарҕа хаара түспүтүн кэннэ, ол маспын
алааһы таҥнары тардыылаах оҕуһунан 40-на кырынан таспыппыт». От
охсуутугар көрдөрүүлэриттэн биир түбэлтэни эмиэ бэйэтэ кэпсээбитэ:
«1937 с. өҥ сайыҥҥа от алаастар тыаларын саҕагыттан сытар гына
үүммүттэ. Мин сайыны быһа тиргиччи охсууга сылдьыбытым. Биир
күн хотуурбун анаан үчүгэйдик оҥостунан, эрдэ туран, «Сыалдьалаах»
диэн алааска, биригэдьиири кытта кэпсэтиһии быһыытынан, рекорд
олохтуур санаанан от охсо бардым. Илин тумус тыаттан түһэн арҕаа
тыа саҕатыгар тиийэ алаас билии хонуутун быһа туораан, төттөрү
эргийэ охсон 15 эргиири оҥорбутум кэннэ кэргэним өйүөбүн кил-
лэрдэ. Хотуур суолугар кыратык тохтоон, утах иһэн, аһыы түһэ-түһэ
омурҕана суох оҕустум. Охсубут сирим икки өттүлэрэ кэҥээн, икки
сүүсчэкэ хаамыы буолла. Ходуһам аҥаар өттө хомус булкаастаах,
хойуу төрүттээх мунур бэттиэмэ, төрдө хаппыт, сэтиэнэхтээх, охсорго
кытаанах. Атын өттө онон-манан сытыталаабыт будьурхай бэттиэмэ,
төрдө сииктээх, кэбирэх».
Күн киириэр диэри кэҥэтэ түһэр санаалаах охсо турдахпына,
аҕам оҕонньор (биригэдьиир) колхоз суотчутунуун тиийэн кэлли-
лэр. Оҕонньор биир саһааннаах атыллатан кэмниир маһын илдьэ
кэлбит. Охсубут сирбин мээрэйдээбитинэн бардылар. Мээрэйдээн
бүтэн аттыбар кэлэн, суотчут кумааҕытын көрө-көрө: «Арамаан, эн
бүгүн 3, 16 га сири охсубуккун», — диэтэ. Күннээҕи үлэм мээрэйгэ
ылыллан, өйүөм, утаҕым да бүтэн, охсорбун тохтотон, аҕабыныын
дьиэлээтибит. Чаһыны көрбүппүт: 5 чаас 30 мүнүүтэ эрэ буолбут.
Соһуйдубут. Ол эрээри ходуһаҕа төннүбэтибит. Ол күн өйүө, утах
эбии киллэриллибитэ уонна охсубут сирбин мээрэйдээбэтэхтэрэ
буоллар кэҥэтэ түһэрим хаалбыта», — диэн Арамаан кырдьан олорон
хомойо соҕус кэпсээбитэ. Ити сайын биир ый устатыгар 56 га сирин
күн аайы ортотунан 1,42-лии ганы охсубута үһү.
Арамаан 1929 с. сири холбоһон үлэлиир табаарыстыбаҕа, онтон
колхозка киириэҕиттэн колхоз саамай төһүү үлэһитинэн буолбута.
Сайынын от, бурдук хомууругар сылдьара, кыһынын Моой үрэх
диэн сиргэ көлөнөн таһаҕас көтөҕүүтүгэр кыайар-хотор эдэр киһи
быһыытынан, уопсай дьыала туһа диэн, бэйэтинэн тылланан, эл-
бэхтик айаҥҥа сылдьара. Кэнники хонуу биригэдьииринэн, тутуу
маастарынан, председатели солбуйааччынан үлэлээбитэ. Колхоз
удаарынньыгын. стахановеһы н а а р а п а биир бастакынан киниэхэ
Тлтэриллибиттэрэ. 1945 с'. тутуутйаастарынан ананан Бороҕоннооҕу
промкомбинакка киллэриллибитэ. Манна, кини .маастарынан, онтон
столярнай сыахха оробуочайынан 1968 с. пенсияҕа тахсыар диэри
үлэлээбитэ. Ол устатыгар стахановец, удаарынньык ааттарын мэл-
дьи илдьэ сылдьыбыта. Сааһыран да баран, үлэ чааһыгар күн аайы
15—16-лыы бэрэбинэни холкутук суорара, түннүк, аан холуодаларын
эрбиитэ суох, сүгэнэн суулларан олордоро, дьиэ муостатын, эмиэ
сүгэнэн эрэ туттан уу тэстибэт гына ыпсарара. 1975 с. өлөр ыарыы-

77